Bipolar Bozuklukta İntihar Girişimleri: Kişilerarası Duyarlılık ve Algılanan Bilişsel Hataların Rolü

GİRİŞ ve AMAÇ: İntihar davranışı, bipolar bozuklukta ötimik dönemlerde dahi önemli bir klinik sorun olmaya devam etmektedir. Bu çalışmada, intihar girişimi öyküsü olan ve olmayan ötimik bipolar bozukluk hastalarında kişilerarası duyarlılık, algılanan bilişsel hatalar ve duygudurum belirtilerinin karşılaştırılması ve kişilerarası duyarlılığın intihar davranışı üzerindeki etkisinde algılanan bilişsel hataların aracı rolünün incelenmesi amaçlandı.
YÖNTEM ve GEREÇLER: Bu kesitsel çalışmaya ötimik dönemde 68 bipolar bozukluk hastası dahil edildi. Katılımcılar intihar girişimi öyküsünün varlığına göre gruplara ayrıldı. Tüm katılımcılar Hamilton Anksiyete Derecelendirme Ölçeği (HAM-A), Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HAM-D), Kişilerarası Duyarlılık Ölçeği (KİDÖ) ve Bilişsel Hatalar Ölçeği (BHÖ) ile değerlendirildi. Gruplar arası karşılaştırmalar, korelasyon analizleri ve aracılık analizleri yapıldı.
BULGULAR: İntihar girişimi öyküsü olan hastalarda HAM-D (p=.008), BHÖ (p=.005) ve KİDÖ toplam puanları (p=.033) daha yüksekti. Yaşam boyu intihar girişimi sayısı, algılanan bilişsel hatalar (r=.38, p<.01) ve kişilerarası duyarlılık (r=.26, p<.05) ile pozitif yönde korelasyon gösterdi. Tıbbi komorbidite kontrol edilerek yapılan bias-corrected bootstrap aracılık modelinde, algılanan bilişsel hatalar kişilerarası duyarlılık ile intihar girişimi sayısı arasındaki ilişkiye istatistiksel olarak aracılık etti (β=.138, p=.019); buna karşılık anksiyete ve depresif belirtiler için anlamlı bir aracılık etkisi saptanmadı.
TARTIŞMA ve SONUÇ: İntihar girişimi öyküsü olan ötimik bipolar bozukluk hastalarında kişilerarası duyarlılık ve öznel bilişsel güçlükler daha belirgindi. Algılanan bilişsel hatalar, kişilerarası duyarlılık ile intihar davranışı arasındaki ilişkide önemli bir faktör olabilir. Duygudurum belirtilerine ek olarak kişilerarası ve bilişsel etmenlerin değerlendirilmesi, intihar riskinin klinik değerlendirmesini güçlendirebilir.

Anahtar Kelimeler: Bipolar bozukluk, kişilerarası duyarlılık, algılanan bilişsel hatalar, intihar.

Suicide Attempts in Bipolar Disorder: The Roles of Interpersonal Sensitivity and Perceived Cognitive Failures

INTRODUCTION: Suicidal behavior remains a major clinical concern in bipolar disorder even during euthymic periods. This study aimed to compare interpersonal sensitivity, perceived cognitive failures, and affective symptoms in euthymic patients with bipolar disorder with and without a history of suicide attempts, and to examine whether perceived cognitive failures mediate the association between interpersonal sensitivity and suicidal behavior.
METHODS: This cross-sectional study included 68 euthymic patients with bipolar disorder. Participants were divided according to the presence of a history of suicide attempts. All participants were evaluated with the Hamilton Anxiety Rating Scale (HAM-A), Hamilton Depression Rating Scale (HAM-D), Interpersonal Sensitivity Measure (IPSM), and Cognitive Failures Questionnaire (CFQ). Group comparisons, correlation analyses, and bootstrap mediation analyses were performed.
RESULTS: Patients with a history of suicide attempts had higher HAM-D (p=.008), CFQ (p=.005), and IPSM total scores (p=.033). The number of lifetime suicide attempts was positively correlated with perceived cognitive failures (r=.38, p<.01) and interpersonal sensitivity (r=.26, p<.05). In the bias-corrected bootstrap mediation model controlling for medical comorbidity, perceived cognitive failures statistically mediated the association between interpersonal sensitivity and the number of suicide attempts (β=.138, p=.019), whereas anxiety and depressive symptoms did not.
DISCUSSION AND CONCLUSION: Euthymic patients with bipolar disorder and a history of suicide attempts showed greater interpersonal sensitivity and subjective cognitive difficulties. Perceived cognitive failures may represent an important factor involved in the association between interpersonal sensitivity and suicidal behavior. Assessing interpersonal and cognitive factors in addition to mood symptoms may improve the clinical evaluation of suicide risk.

Keywords: Bipolar disorder, interpersonal sensitivity, perceived cognitive failures, suicide.