Psychiatric Linkage to Care After the Special Needs Report for Children and Its Predictors: A Retrospective Study of 2363 Cases

INTRODUCTION: The Special Needs Report for Children (SNRC; Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Raporu, ÇÖZGER), introduced in Turkey in 2019, restructured pediatric disability evaluation. Whether it facilitates linkage to child mental health services remains underexamined. This study evaluated the characteristics of children receiving SNRC, post-report psychiatric linkage to care, and its predictors.
METHODS: Records of 2363 children and adolescents who received SNRC at a single tertiary center between February 20, 2019 and December 31, 2025 were retrospectively reviewed. Pre-report follow-up was defined as ≥2 non-SNRC outpatient visits within 12 months, and post-report linkage as ≥1 non-SNRC psychiatric visit. Predictors were examined using binary logistic regression.
RESULTS: Of 2363 cases, 60.9% were male and the mean age at first presentation was 8.4 ± 4.7 years. Overall, 59.4% had no psychiatric diagnosis, with neurological, endocrine, and genetic comorbidities prominent in this group. Among 960 patients with a psychiatric diagnosis, the most frequent were intellectual disability, language/speech disorders, specific learning disorder, and autism spectrum disorder. Post-report linkage occurred in 35.1% of the full sample and 46.5% of the psychiatric subgroup. Positive predictors were psychiatric comorbidity count (OR=3.77; 95% CI: 2.63–5.40), number of reports (OR=2.84; 2.48–3.26), prior follow-up (OR=2.58; 2.17–3.07), autism spectrum disorder (OR=1.84; 1.33–2.53), and male sex (OR=1.20; 1.01–1.43); out-of-province residence was the only negative predictor (OR=0.43; 0.35–0.53).
DISCUSSION AND CONCLUSION: The modest post-report linkage rate suggests that the SNRC process functions only partially as a gateway to ongoing care. These findings support reconceptualizing SNRC not merely as a reporting procedure but as a structural opportunity for linkage to child mental health services.

Keywords: Special needs report for children, child and adolescent mental health, linkage to care, neurodevelopmental disorders, healthcare utilization

ÇÖZGER Sonrası Psikiyatri Kliniğine Bağlanma ve Yordayıcı Faktörler: 2363 Olguluk Retrospektif Bir Çalışma

GİRİŞ ve AMAÇ: 20 Şubat 2019'da yürürlüğe giren Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Raporu (ÇÖZGER) sürecinin, rapor düzenlemenin ötesinde çocuk ruh sağlığı hizmetlerine bağlanma (linkage to care) için fırsat oluşturup oluşturmadığı yeterince incelenmemiştir. Bu çalışmada ÇÖZGER düzenlenen çocuk ve ergenlerin sosyodemografik ve klinik özellikleri, rapor sonrası psikiyatri kliniğine bağlanma örüntüsü ve bu örüntüyü yordayan faktörler değerlendirildi.

YÖNTEM ve GEREÇLER: Tek merkezde 20 Şubat 2019 – 31 Aralık 2025 döneminde ÇÖZGER düzenlenen 2363 olgunun dosyası retrospektif olarak tarandı. Rapor öncesi takipli olma "12 ay içinde ≥2 ÇÖZGER dışı başvuru" (sürdürülen takip / retention); rapor sonrası bağlanma "≥1 ÇÖZGER dışı başvuru" (linkage to care) olarak operasyonelleştirildi. Bağlanmanın yordayıcıları ikili lojistik regresyon ile değerlendirildi.
BULGULAR: Olguların %60,9'u erkek; ilk başvuru yaş ortalaması 8,4 ± 4,7 yıl idi. Örneklemin %59,4'ü (n=1403) psikiyatrik tanı almamış olup bu grupta nörolojik, endokrin ve genetik eş tanılar dikkat çekiciydi. Psikiyatrik tanılı 960 hastada en sık tanılar zihinsel yetersizlik, dil/konuşma bozuklukları, özgül öğrenme bozukluğu ve OSB idi. Rapor sonrası bağlanma tüm örneklemde %35,1, psikiyatrik tanılı alt grupta %46,5 bulundu. Bağlanmayı yordayan faktörler psikiyatrik komorbidite sayısı (OR=3,77; %95 GA: 2,63–5,40), ÇÖZGER rapor adedi (OR=2,84; 2,48–3,26), rapor öncesi takipli olma (OR=2,58; 2,17–3,07), OSB (OR=1,84; 1,33–2,53) ve erkek cinsiyet (OR=1,20; 1,01–1,43); Bolu dışı ikamet (OR=0,43; 0,35–0,53) bağlanmayı azaltan tek anlamlı yordayıcıydı.

TARTIŞMA ve SONUÇ: Rapor sonrası bağlanma oranının görece düşük kalması, ÇÖZGER'in tedaviye geçiş işlevinin sınırlı olabileceğine işaret etmektedir. Bulgular, sürecin yalnızca bir rapor düzenleme işlemi olarak değil, çocuk ruh sağlığı hizmetlerine bağlanma için yapısal bir fırsat penceresi olarak ele alınmasının gerekçesini sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler: ÇÖZGER, çocuk ve ergen ruh sağlığı, hizmete bağlanma, nörogelişimsel bozukluklar, sağlık hizmeti kullanımı