INTRODUCTION: Somatic Symptom Disorder (SSD) and Functional Neurological Symptom Disorder (FNSD) are common presentations of somatic symptom and related disorders in adolescence. Despite shared emotional and functional impairments, these disorders differ in clinical and psychological characteristics. This study aimed to compare SSD and FNSD with each other and with healthy controls in terms of clinical profiles, psychopathology, quality of life, and alexithymia.
METHODS: The sample consisted of 120 adolescents aged 12–17 years, equally divided into three groups: SSD (n = 40), FNSD (n = 40), and healthy controls (HC; n = 40). All participants underwent comprehensive clinical assessment using the semi-structured diagnostic interview. Self-report measures included the Brief Symptom Inventory (BSI), Pediatric Quality of Life Inventory (PedsQL), and Toronto Alexithymia Scale (TAS-20). Clinical severity was rated using the Clinical Global Impression–Severity scale (CGI-S).
RESULTS: Compared to HCs, both SSD and FNSD groups showed significantly higher symptom burden, lower health-related quality of life, and elevated alexithymia. Both SSD and FNSD groups showed higher total alexithymia scores than healthy controls. Within this pattern, the SSD group scored higher than FNSD on the Difficulty Identifying Feelings and Difficulty Describing Feelings subscales. FNSD cases were more frequently associated with motor symptoms and neurological consultations, whereas SSD cases reported longer symptom duration and more extensive somatic evaluations.
DISCUSSION AND CONCLUSION: Although SSD and FNSD share psychosocial risk factors such as reduced quality of life and increased alexithymia, SSD is characterized by greater psychological distress and somewhat greater difficulties in identifying and describing feelings. Systematic assessment of alexithymia may help refine diagnosis and guide interventions in adolescents with somatic presentations.
Keywords: Somatic Symptom Disorder, Functional Neurological Disorder, Adolescents, Alexithymia, Psychopathology, Quality of Life
GİRİŞ ve AMAÇ: Somatik Belirti Bozukluğu (SBB) ve Fonksiyonel Nörolojik Belirti Bozukluğu (FNBB), ergenlik döneminde sık karşılaşılan somatik belirti ve ilişkili bozukluklardandır. Duygusal ve işlevsel açıdan benzer güçlüklere sahip olsalar da, bu bozukluklar klinik ve psikolojik özellikler bakımından farklılık göstermektedir. Bu çalışmanın amacı; SBB ve FNBB’yi hem birbirleriyle hem de sağlıklı ergenlerle karşılaştırarak klinik profilleri, psikopatoloji düzeyleri, yaşam kalitesi ve aleksitimi açısından farklılıkları ortaya koymaktır.
YÖNTEM ve GEREÇLER: Araştırma örneklemi, 12–17 yaş aralığında, eşit sayıda SBB (n = 40), FNBB (n = 40) ve sağlıklı kontrol (n = 40) grubundan oluşan toplam 120 ergenden oluşmaktadır. Tüm katılımcılar, yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak ayrıntılı klinik değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Uygulanan özbildirim ölçekleri arasında Kısa Semptom Envanteri (KSE), Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği (ÇİYKÖ) ve Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAÖ-20) yer almaktadır. Klinik şiddet düzeyi, Klinik Global İzlenim Ölçeği–Semptom Şiddeti (KGİ-S) alt ölçeği ile değerlendirilmiştir.
BULGULAR: SBB ve FNBB grupları, sağlıklı kontrollerle karşılaştırıldığında belirgin şekilde daha yüksek psikiyatrik belirti yükü, daha düşük sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi ve daha yüksek aleksitimi düzeyleri göstermiştir. SBB grubu, hem FNBB hem de sağlıklı kontrol gruplarına kıyasla, özellikle Duyguları Tanımlamada Güçlük ve Duyguları İfade Etmede Güçlük alt ölçeklerinde daha yüksek aleksitimi düzeyleri göstermiştir; her iki klinik grupta da toplam aleksitimi puanları sağlıklı kontrollerden yüksektir. FNBB vakaları genellikle motor semptomlar ve nörolojik başvurularla ilişkiliyken, SBB vakaları daha uzun süreli semptom öyküsü ve daha kapsamlı fiziksel değerlendirme süreci bildirmiştir.
TARTIŞMA ve SONUÇ: SBB ve FNBB, yaşam kalitesinde azalma ve artmış aleksitimi gibi ortak psikososyal risk etmenlerini paylaşsa da, SBB daha belirgin psikolojik sıkıntı ve duygusal farkındalık eksikliği ile karakterizedir. Aleksitiminin sistematik olarak değerlendirilmesi, somatik yakınmalarla başvuran ergenlerde tanının netleştirilmesine ve müdahale sürecinin yönlendirilmesine katkı sağlayabilir.
Anahtar Kelimeler: Somatik Belirti Bozukluğu, Fonksiyonel Nörolojik Belirti Bozukluğu, Ergenler, Aleksitimi, Psikopatoloji, Yaşam Kalitesi