Short-Term Vital Sign Changes Following Sedative Psychotropic Initiation in Hospitalized Patients: A Retrospective Cohort Study

INTRODUCTION: Sedative psychotropic medications, such as olanzapine, quetiapine, mirtazapine, and trazodone, are commonly used in hospitalized patients to manage psychiatric symptoms, such as insomnia, restlessness, and agitation. Despite their widespread use, data on their short-term effects on vital signs in medically complex patients are limited. Understanding these effects is crucial for optimizing patient safety in acute care settings. This retrospective cohort study aimed to assess the effect of olanzapine, quetiapine, mirtazapine, and trazodone on vital signs (systolic and diastolic blood pressure, heart rate, oxygen saturation, and body temperature) in non-ıntensive care unit hospitalized patients.
METHODS: Among 871 screened consultation episodes, 184 patients met eligibility criteria and were included in the final analysis. Vital signs were collected at six standardized time points, 24 h before and after medication initiation. Linear mixed-effects models with subject-specific random intercepts were used to examine the treatment group, phase (pre–post), time of the day, and group-by-phase interactions. Multiple tests across the five primary phase effects were conducted using the Holm correction.
RESULTS: Across all vital sign outcomes, fixed-effect estimates were small and indicated minimal physiological change. Heart rate showed a modest unadjusted decrease from pre- to post-exposure (β = −1.72 beats/min, 95% CI −3.11 to −0.33; p =.017); however, this association did not remain statistically significant after adjustment for multiple comparisons (Holm-adjusted p =.083). No statistically significant phase effects or group-by-phase interaction effects were observed for systolic blood pressure, diastolic blood pressure, or oxygen saturation.
DISCUSSION AND CONCLUSION: In this medically complex inpatient cohort, commonly used sedative psychotropic agents (olanzapine, quetiapine, mirtazapine, and trazodone) did not produce clinically meaningful short-term changes in the vital signs.These findings support the cautious but routine use of these agents in inpatients, with standard monitoring. Further prospective studies are recommended to explore the long-term outcomes and potential drug interactions.

Keywords: hospitalized patients, non-benzodiazepine psychotropic sedatives, short-term effects, vital signs

Hastanede yatan hastalarda sedatif psikotrop başlanmasının ardından erken dönemde vital bulgu değişiklikleri: Retrospektif kohort çalışması

GİRİŞ ve AMAÇ: Olanzapin, ketiapin, mirtazapin ve trazodon gibi sedatif psikotrop ilaçlar, hastanede yatan hastalarda uykusuzluk, huzursuzluk ve ajitasyonun yönetiminde sıkça kullanılmaktadır. Ancak, özellikle tıbbi açıdan karmaşık hasta gruplarında bu ilaçların yaşam bulguları üzerindeki kısa dönem etkilerine ilişkin kanıtlar sınırlıdır. Bu çalışmanın amacı, söz konusu psikotrop ajanların kısa dönemde sistolik ve diyastolik kan basıncı, kalp hızı, oksijen satürasyonu ve vücut ısısı üzerindeki etkilerini değerlendirmektir.
YÖNTEM ve GEREÇLER: Yedi aylık dönemde psikiyatrik konsültasyonu istenen 871 olgu tarandı, seçim kriterlerini karşılayan 184 hasta çalışmaya dahil edildi. Her hasta için ilaç başlanmasından 24 saat önce ve 24 saat sonra olmak üzere altı standart zaman noktasında kayıt edilmiş yaşam bulguları incelendi. Tedavi grubu, dönem (ilaç öncesi–sonrası), günün zamanı ve grup*dönem etkileşimlerini değerlendirmek üzere doğrusal karma etkili modeller kullanıldı. Beş birincil dönem etkisine ilişkin çoklu karşılaştırmalar Holm düzeltmesiyle kontrol edildi.

BULGULAR: Analizler, tüm yaşam bulgularında sabit etkilerin küçük olduğunu ve minimal fizyolojik değişikliklerle uyumlu olduğunu gösterdi. Kalp hızında ilaç başlama sonrası düzeltilmemiş analizde hafif bir azalma izlense de (β = −1.72 atım/dk, 95% CI −3.11 to −0.33; p =.017), bu etki çoklu karşılaştırma düzeltmesi sonrasında anlamlılığını korumadı (düzeltilmiş p =.083). Diğer yaşam bulgularında (sistolik ve diyastolik kan basıncı, vücut ısısı, oksijen satürasyonu) anlamlı dönem ya da etkileşim etkisi bulunmadı.

TARTIŞMA ve SONUÇ: Bu çalışma, hastanede yatan hastalarda sedatif psikotrop kullanımının kısa vadede vital bulgular üzerinde klinik açıdan anlamlı bir değişiklik oluşturmadığını göstermektedir. Bulgular, bu ilaçların standart klinik izlem eşliğinde düşük dozlarda güvenli biçimde kullanılabileceğini desteklemekte olup uzun dönem etkileri değerlendirmek üzere prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler: yatan hastalar, benzodiazepin dışı sedatif psikotroplar, kısa dönem etkiler, vital bulgular