ISSN 1302-0099 | e-ISSN 2146-7153
Klozapin Serum Düzeylerinin Cinsiyet, Sigara İçme ve Belirti Şiddeti ile İlişkisi [J Clin Psy]
J Clin Psy. Baskıdaki Makaleler: KPD-56688 | DOI: 10.5505/kpd.2021.56688

Klozapin Serum Düzeylerinin Cinsiyet, Sigara İçme ve Belirti Şiddeti ile İlişkisi

Eren Yıldızhan, Eda Uzun, Nesrin Buket Tomruk
Bakırköy Prof.Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi, 14.Psikiyatri, İstanbul – Türkiye

GİRİŞ ve AMAÇ: İlaç metabolizmasına etkisi olan değişkenler olan cinsiyet ve sigara içme durumunun klozapin serum düzeyenlerine etkisini psikotik bozukluğu olan hastalarda incelenmeyi planladık.
YÖNTEM ve GEREÇLER: Toplum Ruh Sağlığı Merkezimizde (TRSM) şizofreni ve ilişkili psikotik bozukluklar tanıları olan hastaların dosyaları klozapin serum düzeyleri ve klinik özellikler açısından geriye dönük olarak incelendi. Klozapin düzeyi bakıldığı zamanki belirti şiddeti, Kısa Psikiyatrik Değerlendirme Ölçeği (KPDÖ), UKU Yan Etki Değerlendirme Ölçeği (UKU) ile; işlevsellik Kişisel ve Sosyal Performans Ölçeği (BSPÖ) ile değerlendirildi. Sigara içme durumu ve cinsiyete göre, günlük klozapin dozu, klozapin düzeyi, UKU, KPDÖ ve BSPÖ sonuçları karşılaştırıldı.
BULGULAR: Cinsiyete göre klozapin dozları, klozapin düzeyleri, KPDÖ, UKU ve BSPÖ puanları karşılaştırıldığında anlamlı farklılık saptanmadı. Erkeklerde sigara içme oranı kadınlardan daha yüksekti (p=0,008). Sigara içen hastaların ortalama klozapin dozlarının 310,0 ± 146,53 mg/gün, içmeyenlerin 360,0 ± 142,98 mg/gün olduğu (p>0,05) görüldü. Sigara içen hastaların klozapin düzeyleri (384,4 ± 226,80 ng/mL), içmeyenlerden (835,6 ± 444,95 ng/mL) daha düşüktü (p=0,003). Klozapin düzeylerinin içilen sigara miktarı ile negatif korelasyonu, günlük klozapin dozu ile pozitif korelasyonu olduğu saptandı. Klinik ölçek puanlarından sadece KPDÖ’nün aktivasyon alt ölçeği ile klozapin düzeyleri arasında korelasyon saptandı.
TARTIŞMA ve SONUÇ: Klozapin düzeylerinin sigara içen hastalarda terapötik dozun altında, içmeyenlerde ise güvenli dozun üstünde olması olasılığı dikkate alınmalıdır.

Anahtar Kelimeler: Klozapin, şizofreni, serum düzeyi, sigara, cinsiyet, tedaviye direnç

Relationship of Clozapine Serum Levels with Gender, Smoking and Symptom Severity

Eren Yıldızhan, Eda Uzun, Nesrin Buket Tomruk
Bakırköy Research and Training Hospital for Psychiatry, Neurology and Neurosurgery, Department of Psychiatry, 14.Psikiyatri, Istanbul – Turkey

INTRODUCTION: We planned to analyze the variations in clozapine levels with regard to gender and smoking which are variables with effects on drug metabolism in patients with psychotic disorders.
METHODS: The records of patients with the diagnosis of schizophrenia and related psychotic disorders, who were attending the Community Mental Health Center (CMHC) were investigated retrospectively for clozapine serum levels and clinical features. Symptom severity at the time of the clozapine level detection was evaluated by Brief Psychiatric Rating Scale (BPRS), UKU side effects rating scale (UKU) and Personal and Social Performance Scale (PSP). Clozapine daily dose, clozapine levels, and the scores of BPRS, UKU and PSP scales were compared according to smoking habits and gender.
RESULTS: There was no significant difference in clozapine dose, clozapine level and the scales of BPRS, UKU and PSP for the comparison of gender. Smoking was more frequent in males (p=0.008). Mean clozapine doses of the smoking patients were 318.1 ± 154.72 mg/day and non-smoking patients were 360.0 ± 142.98 mg/day (p>0.05). Clozapine levels of smoking patients (384.4 ± 226.80 ng/mL) were lower than non-smoking patients (835.6 ± 444.95 ng/mL) (p=0.003). The only clinical scale score which was correlated with the clozapine levels was the activation subscale of BPRS.
DISCUSSION AND CONCLUSION: The possibility of clozapine levels being lower than the therapeutic dose in smoking patients and higher than safety limits in non-smoking patients should be taken into consideration.

Keywords: Clozapine, schizophrenia, serum levels, smoking, gender, treatment resistance



Sorumlu Yazar: Eren Yıldızhan, Türkiye
Makale Dili: Türkçe
LookUs & Online Makale