INTRODUCTION: Delay-related processes refer to individuals’ affective, cognitive, and behavioral responses to waiting situations, often characterized by impatience, frustration, and a preference for immediate rewards. The aim of this study was to evaluate the Turkish version’s validity and reliability of the Quick Delay Questionnaire for Adults (QDQ-A), a self-report tool developed to assess delay-related characteristics in adults with ADHD.
METHODS: The study included 109 adults diagnosed with ADHD (mean age = 26.30 ± 7.19) and 79 controls (mean age = 29.85 ± 6.95). Participants completed the Adult ADHD Self-Report Scale (ASRS), the Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS), and the QDQ-A.
RESULTS: Confirmatory factor analysis revealed a two-factor structure consistent with the original version; delay aversion and delay discounting. Cronbach’s alpha coefficients indicated good internal consistency: .85 for the delay aversion subscale and.70 for the delay discounting subscale. Test–retest analysis demonstrated acceptable reliability (p <.001). Within the ADHD group, QDQ-A subscale scores were positively correlated with ASRS subscales, a weak but statistically significant correlation was observed between the delay discounting subscale and HADS depression scores (ρ =.193, p =.045).
DISCUSSION AND CONCLUSION: The present findings support the Turkish version of the QDQ-A as a valid and reliable tool for use in adult populations.
Keywords: Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder, reliability, validity, delay discounting, delay aversion
GİRİŞ ve AMAÇ: Ertelemeye ilişkin süreçler, bireylerin bekleme durumlarına verdikleri duygusal, bilişsel ve davranışsal tepkileri ifade eder ve genellikle sabırsızlık, hayal kırıklığı ve anlık ödüllere yönelme eğilimi ile karakterizedir. Bu çalışmanın amacı, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) olan erişkinlerde erteleme ile ilişkili özellikleri değerlendirmek üzere geliştirilen öz-bildirim ölçeği Hızlı Erteleme Anketi (Quick Delay Questionnaire for Adults, QDQ-A)’nın Türkçe versiyonunun geçerlik ve güvenirliğini belirlemektir.
YÖNTEM ve GEREÇLER: Çalışmaya DEHB tanısı almış 109 erişkin (ortalama yaş = 26.30 ± 7.19) ile 79 sağlıklı kontrol (ortalama yaş = 29.85 ± 6.95) dahil edilmiş; katılımcılara Erişkin DEHB Öz Bildirim Ölçeği (ASRS), Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HADS) ve QDQ-A uygulanmıştır.
BULGULAR: Doğrulayıcı faktör analizi sonuçları, ölçeğin özgün formu ile uyumlu şekilde ertelemeden kaçınma ve erteleme indirimi olmak üzere iki faktörlü bir yapı sergilediğini göstermiştir. İç tutarlılık analizinde Cronbach alfa katsayıları ertelemeden kaçınma alt ölçeği için 0.85, erteleme indirimi alt ölçeği için.70 olarak bulunmuş; test–tekrar test analizi ölçeğin kabul edilebilir düzeyde güvenirliğe sahip olduğunu göstermiştir (p <.001). DEHB grubunda QDQ-A alt ölçek puanları ASRS alt ölçekleri ile pozitif yönde ilişkili bulunurken, erteleme indirimi alt ölçeği ile HADS depresyon puanları arasında zayıf fakat istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır (ρ =.193, p =.045).
TARTIŞMA ve SONUÇ: Elde edilen bulgular, QDQ-A’nın Türkçe versiyonunun erişkin popülasyonda erteleme ile ilişkili davranışları değerlendirmede geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu desteklemektedir.
Anahtar Kelimeler: Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, güvenirlik, geçerlik, erteleme indirimi, ertelemeden kaçınma