ISSN 1302-0099 | e-ISSN 2146-7153
 
Cilt : 22   Sayı : 2   Yıl : 2019
Son Sayı Yayımlanmış Sayılar Baskıdaki Makaleler En Çok İndirilen Makaleler


 
Travma sonrası stres bozukluğu hastalarında üstbilişlere ilişkin inançlar [J Clin Psy]
J Clin Psy. Baskıdaki Makaleler: KPD-08831 | DOI: 10.5505/kpd.2019.08831  

Travma sonrası stres bozukluğu hastalarında üstbilişlere ilişkin inançlar

Nakşidil Yazıhan1, Zekeriya Yelboğa2
1Çankaya Üniversitesi, Psikoloji Bölümü, Ankara
2Cumhuriyet Üniversitesi, Psikiyatri Anabilim Dalı, Sivas

GİRİŞ ve AMAÇ: Üstbiliş (metacognition) kavramı, bilişleri kontrol eden, düzenleyen ve değerlendiren üst düzey bilişsel yapı, bilgi ve süreçler olarak tanımlanabilir. Çalışmanın amacı travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) hastalarında hangi üstbiliş süreçlerinin kullanıldığını, üstbilişlerin çeşitli semptomlarla nasıl bir ilişki içinde olduğunu araştırmaktır.

YÖNTEM ve GEREÇLER: Örneklem, 52 TSSB hastası (yaş ortalaması=31,67±6,54) ve 54 sağlıklı (yaş ortalaması=29,00±6,61) katılımcıdan oluşmuştur. Üstbiliş süreçlerini değerlendirmek amacıyla Üstbiliş-30 ölçeği; semptom taraması yapmak amacıyla Ruhsal Belirti Tarama Listesi uygulanmıştır.


BULGULAR: Elde edilen veriler MANCOVA kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre üzüntü ve zihinsel ruminasyonların tehlikeli, kontrolünün güç ve olumsuz olduğuna ilişkin inançları içeren “kontrol edilemezlik ve tehlike”; bazı düşüncelerin kontrol edilmesi ve bastırılması gerektiğine ilişkin inançları içeren “düşünceleri kontrol”; kişinin bellek ve dikkat mekanizmalarına olan güvensizliğine ilişkin inançları içeren “bilişsel güven” alt boyutlarında TSSB grubu anlamlı olarak daha yüksek puan almıştır. Buna karşın üzüntü ve ruminasyonun işlevsel olduğuna dair maddelerin yer aldığı “olumlu inanç” boyutlarında ise TSSB grubu daha düşük puan almıştır.
TARTIŞMA ve SONUÇ: Travma hastaları üzüntü ve ruminasyonun kendileri için olumsuz sonuçları olduğunu düşünmekte, bazı düşüncelerinin tehlikeli olduğu için baskılanması ve kontrol edilmesi gerektiğine inanmaktadırlar. Hastalarda başta obsesif, depresif ve psikotik belirtiler olmak üzere tüm semptomlardaki artış patolojik tarzda üstbiliş faaliyetlerinin artması şeklinde yansımıştır. Travma hastalarında obsesif düşünceler, öfke-düşmanlık, kişiler arası duyarlılık belirtileri daha büyük oranda hastaların düşüncelerinin tehlikeli olduğu ve kontrol edilmesi gerektiğine ilişkin üstbilişlerle ilişkili gözükmektedir.

Anahtar Kelimeler: travma sonrası stres bozukluğu, travma, üstbilişler, semptom tarama


Metacognitive beliefs of posttraumatic stress disorder patients

Nakşidil Yazıhan1, Zekeriya Yelboğa2
1Department of Psychology, Çankaya University, Ankara, Turkey
2Department of Psychiatry, Cumhuriyet University, Sivas, Turkey

INTRODUCTION: The concept of metacognition can be described as metacognitive structures controlling, arranging and assessing the cognitions. The aim of this study is to investigate metacognitive beliefs and their relationship with the psychological symptoms of posttrumatic stress disorder (PTSD) patients.
METHODS: The sample consisted of 52 posttraumatic stress disorder patients (mean age=31,67±6,54) and 54 healthy participants (mean age=29,00±6,61). Metacognitive beliefs were measured through Metacognitive Questionnaire-30 which is accepted as a measuring device of metacognitive beliefs, metacognitive processes and judgment. To describe symptom profiles Symtom Checklist-90 was used.
RESULTS: Data were analyzed by using MANCOVA. PTSD group scores were significantly higher than control group for uncontrallability and danger (includes items that worry and rumination are negative, dangerous and difficult to control); need to control thoughts (includes items that some thoughts are need to be controlled and suppressed) and finally lack of “cognitive confidence” (includes items about problems related to memory and attention). On the other hand, positive beliefs about thoughts which involves the items related to the idea that worry and rumination is functional was lower among individuals with PTSD.
DISCUSSION AND CONCLUSION: Trauma patients think that worry and rumination have negative consequences, and some thoughts need to be controlled and supressed as they are dangerous. The elavation of clinical symptoms such as obsession, depression and psychotic symptoms reflect an increase of abnormal metacognitive belifs. Thoughts are dangerous and need to be controlled, appear to be related to obsesive thoughts, anger and hostility and interpersonal sensitivity sypmtoms.

Keywords: posttraumatic stress disorder, trauma, metacognition, symptom checklist




Sorumlu Yazar: Nakşidil Yazıhan, Türkiye


ARAÇLAR
Düzeltilmemiş Tam Metin
Yazdır
Alıntıyı İndir
RIS
EndNote
BibTex
Medlars
Procite
Reference Manager
E-Postala
Paylaş
Yazara e-posta gönder

Benzer makaleler
PubMed
Google Scholar
 (42 kere görüntülendi)
 (144 kere indirildi)


 
 
Copyright © 2019 Klinik Psikiyatri. Tüm Hakları Saklıdır. LookUs & OnlineMakale